De kruising van ESG en kredietrisico

ESG (Environmental, Social and Governance) is de afgelopen jaren een belangrijk onderwerp geworden onder professionals uit de financiële sector. Tot voor kort lag de nadruk vooral op beleggen in deze thema’s om superieure rendementen te behalen, diversiteit in investeringen te vergroten of een meer op waarden gebaseerd portfolio te bouwen.

Pas de laatste jaren ontdekten we hoe ESG-factoren kunnen integreren in het kredietbeslissingsproces, zodat we kredietmogelijkheden kunnen identificeren die minder risicovol zijn en bijdragen aan een duurzamere toekomst voor bedrijven. Het goede nieuws is dat veel ESG-overwegingen al jarenlang deel uitmaken van kredietanalyses: we benoemden ze alleen niet expliciet.

ESG-risico’s liggen aan de basis van traditionele financiële risico’s. ESG in kredietanalyse is dus niet nieuw, we leren vooral om met een andere bril naar dezelfde bedrijven, debiteuren, emittenten of tegenpartijen te kijken.

Het EBA-rapport van juni 2021 over het beheer en toezicht op ESG-risico’s definieert ESG-factoren als ‘milieu, sociale of overheidsaspecten’ die een positieve of negatieve impact kunnen hebben op de financiële prestaties of solvabiliteit van een entiteit, staat of individu’. Het erkent dat deze factoren via verschillende kanalen zichtbaar worden in disciplines zoals krediet-, markt-, operationeel-, liquiditeits- en financieringsrisico.

Daarnaast stelt het rapport dat ‘ESG-risico’s ook het financiële systeem en de economie als geheel kunnen beïnvloeden, met mogelijk systemische gevolgen. Dit illustreert waarom ESG vandaag zo relevant is in de kredietwereld.

Klimaatrisico

Het meest zichtbare onderdeel van milieurisico is klimaatrisico, zeker nu de druk op overheden en bedrijven toeneemt om netto nul doelstellingen te halen. In april 2021 publiceerde het Bazels Comité voor Bankentoezicht een rapport over klimaat gerelateerde financiële risico’s, waarin vooral wordt ingegaan op de meting van deze risico’s en de praktische uitdagingen voor banken en toezichthouders.

Rapport over klimaat gerelateerde financiële risico's

Het rapport benadrukt dat toekomstgerichte methodes en kwantitatieve, data-gedreven risicobeoordelingen noodzakelijk zijn, maar zich nog in een vroeg ontwikkelingsstadium bevinden. Ook concludeert het dat de economische en financiële gevolgen van klimaatverandering kunnen leiden tot toekomstige verliezen voor banken.

Andere relevante risico's

Naast klimaatrisico blijven ook andere milieurisico’s relevant, vooral voor bedrijven in productie- en grondstoffensectoren. Voor financiële instellingen is de impact doorgaans beperkt, behalve voor verzekeraars die rechtstreeks worden getroffen door natuurrampen.

Fitch Ratings ESG in Credit White Paper (2021)

Volgens Fitch Ratings ESG hebben milieurisico’s momenteel de laagste kredietimpact, voornamelijk omdat milieuwetgeving tot nu toe weinig kosten met zich meebrengt. Dit zal naar verwachting veranderen door strengere regelgeving, zoals de Britse plastic-verpakking taks die in april 2022 werd ingevoerd.

Sociale factoren zijn belangrijker dan gedacht

De beoordeling van sociale factoren binnen kredietanalyse staat nog in de kinderschoenen. Naarmate de maatschappelijke druk op bedrijfsactiviteiten toeneemt, zullen deze factoren een steeds grotere rol spelen in kredietrisico. Dat bleek bijvoorbeeld uit de ESG-gerelateerde investeerdersboycot van Deliveroo’s IPO in 2021, waarbij zorgen over arbeidsrechten centraal stonden.

Het blijft echter uitdagend om relevante sociale factoren te identificeren en hun impact correct in te schatten. Hoewel reputatieschade moeilijk te meten is, kan het de waarde van een merk, de winstgevendheid en de financiële flexibiliteit zwaar onder druk zetten. Denk maar aan het Volkswagen-emissieschandaal, waar milieu-; governance- én sociale elementen samen leidden tot kredietverlagingen door Fitch, Moody’s en S&P.

Ook de Covid-19 pandemie toont hoe groot de impact van sociale risico’s kan zijn: ze leidde tot massale kredietverlagingen en negatieve vooruitzichten – een scenario dat twee jaar eerder nauwelijks denkbaar was.

Corporate governance is cruciaal

Goed bestuur is altijd fundamenteel geweest in kredietbeslissingen, zowel op staatsniveau (wetgeving, corruptiebestrijding) als op bedrijfsniveau (managementkwaliteit, risicobeheer, compliance). Volgens Fitch Ratings is governance, de meest dynamische ESG-factor vanuit kredietperspectief, vooral voor financiële instellingen. Slecht bestuur kan het kredietprofiel aanzienlijk verslechteren op korte, middellange en lange termijn. Bedrijven moeten governance factoren strategisch integreren in hun planning.

ESG en krediet zijn al nauw verweven

ESG-factoren beïnvloeden vrijwel alle kwalitatieve en kwantitatieve aspecten van kredietanalyse. Het niet adresseren van ESG-kwesties kan leiden tot reputatieschade, hogere financieringskosten en liquiditeitskosten. Bedrijven die ESG-risico’s effectief beheren, zouden theoretisch een beter en duurzamer kredietprofiel moeten hebben.

Ze kunnen de verwachte verliezen beïnvloeden via kernparameters zoals:

Probability of default

De kans dat een onderneming in gebreke blijft (bijvoorbeeld door een verslechterde bedrijfslevensvatbaarheid)

Exposure at default

Het openstaande kredietbedrag op het moment van wanbetaling (bijvoorbeeld door extra kredietopnames na natuurrampen)

Loss Given Default

Het verlies bij wanbetaling (bijvoorbeeld door dalende waarden van het onderpand).

De integratie van kredietrisico is een belangrijk aandachtspunt. We moeten ESG-risico’s identificeren, evalueren en opnemen in actieplannen. Op hoog niveau moeten ze deel uitmaken van het risicobeleid en ingebed zijn in het risicobeheer. Op detailniveau blijft het gebrek aan vergelijkbare data en transparantie een uitdaging, vooral bij peer-analyses. Dit verandert langzaam, maar voorlopig werken we met onvolledige informatie en aannames. Wat we wel weten: de convergentie van ESG en krediet is te belangrijk om te negeren.

Bron: Fitch Learning 2021 | DC-6335

Blijf op de hoogte

Schrijf je in voor onze nieuwsbrief en krijg toegang tot:

Het laatste nieuws over iCredit
Beschikbare finance consultants
Persoonlijke uitnodigingen voor onze events
Gratis toegang tot onze webinars

Schrijf je nu in